1) Bronnen van de Islam: Islamitisch historiografie

De Islam heeft een sterk historisch besef. Sinds de vroege fase van de Islam hebben geleerden zich bezig gehouden met het verzamelen van en schrijven over de biografie van de Profeet, de moslimdynastieën en de ontwikkelingen binnen de moslimgemeenschap. Geschiedschrijving van de Islam was en is echter niet vrij van eigen zienswijzen, opvattingen of ervaringen. Een belangrijke vraag is dan ook hoe de geschiedschrijving over de Islam tot stand kwam, hoe objectief die is en welke criteria vroege historici hanteerden om de betrouwbaarheid van hun verhalen te toetsen. Hoe zijn de bronwerken van de Islam, die ons beeld over de Islam vormen, tot stand gekomen? Dit onderdeel zal zeker een eye-opener zijn. 

2) Orientalisme: westerse studies over de Islam 

Oriëntalisten zijn niet-moslim academici die een aanzienlijke reputatie hebben weten op te bouwen vanwege hun onderzoeken op het gebied van de Islam of de wereld van de moslims. Hun boeken zijn volop te vinden op de planken van boekhandels en bibliotheken. Er wordt vaak met ontzag gekeken naar hun werken, maar wat dienen wij te weten over hun benaderingen en wat zijn valkuilen in hun werken? In dit onderdeel wordt u bekend gemaakt met de voornaamste uitgangspunten van oriëntalisten en hoe met dit soort werken kan worden omgegaan. 

3) Pre-islamitische erfenissen: de wereld voor de Islam 

U krijgt een interessante uiteenzetting over de wereld voorafgaande aan de openbaring van de Koran. U leert over het Arabië van de pre-islamitische periode, met name over de rol van handelskapitaal, autoriteit en machtsverhoudingen en religieuze tradities, waardoor de openbaring en context van de Koran beter te begrijpen wordt. Uniek is dat u ook zult leren over de vroege kerkgeschiedenis en belangrijke ontwikkelingen binnen de wereld van het christendom. U zult dan ontdekken waardoor het mogelijk was dat de moslims in een relatief korte periode zulke imposante gebieden, zoals de Romeinse, Perzische en Egyptische rijken, wisten te overwinnen en wat voor gevolgen dat zou hebben op ontwikkelingen binnen de Islam. Het helpt ons ook om inzicht te krijgen waarom moslimgeleerden vooral in die regio’s met elkaar in conflict kwamen over interpretaties van de Islam.

4) Een ware leider: het leven van de profeet Muhammad

Allah (God) koos de Profeet (vrede zij met hem) om Zijn boodschap aan de mensheid over te dragen en praktische zaken uit te leggen. Hij voerde deze zware taak met standvastigheid en wijsheid uit. De Islam leert om hem als voorbeeld te nemen en lessen te trekken uit zijn nobele karakter en de manier waarop hij met mensen omging. Kennis over de historische én sociologische gebeurtenissen in het leven van de Profeet is hiervoor echter onmisbaar. U leert in dit onderdeel over belangrijke momenten in het leven van de Profeet en u krijgt verfrissende inzichten mee. U zult zeker door zijn leven gefascineerd en geïnspireerd raken.

5) Opkomst van de Islam: De formatieve periode van de islamitische geschiedenis 

De formatieve periode van de Islam is belangrijk om inzicht te krijgen in de wijze waarop het islamitisch geloof zijn vormen heeft gekregen. Na het overlijden van de Profeet verspreidde de Islam zich in een rap tempo. Diverse vraagstukken hielden de gemoederen bezig. In de eerste eeuwen zorgden de constant veranderende machtsverhoudingen en politieke omstandigheden enerzijds voor diverse spanningen en anderzijds zorgde het voor verrassende ontwikkelingen op het gebied van de islamitische geleerdheid. Dit onderdeel zal duidelijk maken hoe de moslimgemeenschap zich in de eerste eeuwen ontwikkelde, de eerste botsingen ontstonden en hoe deze de geleerden hebben aangezet tot verdieping van de religie. 

6) De strijd om autoriteit: geschiedenis van de islamitische stromingen

In de vroege geschiedenis van de Islam ontstonden er al snel bewegingen of groepen die een belangrijke rol zouden spelen in de vorming van de islamitische doctrines (geloofsleerstellingen). Het effect van deze groepen is nog steeds herkenbaar bij hedendaagse groepen en bewegingen. Het is goed mogelijk dat u er zelf misschien wel ooit - bewust of onbewust - door bent beïnvloedt of mee in aanraking bent gekomen. In dit onderdeel leert u over het ontstaan en de kenmerken van diverse vroeg-islamitische groepen, waaronder die van de shi‘ieten en soefis. U komt ook te weten hoe de doctrines van verschillende groepen elkaar hebben beïnvloedt en wat ze van elkaar hebben overgenomen.

7) Gezag van de soennah: vorming van de soennitische geloofsleer 

Aanvullend op het voorgaande onderdeel wordt in dit onderdeel bijzondere aandacht geschonken aan de vorming van de soennitische richting binnen de Islam (Ahl as-Soennah). Hier komen belangrijke aspecten aan bod zoals de rol van heresiografie (schrijven over sektes), de positie van de Ahl al-Hadith in de vorming van de soennitische richting, het definiëren van het concept bid‘ah (religieuze innovatie) en de voornaamste verschillen met andere stromingen en sektes. Aan de hand van uitspraken van onder andere de vroege geleerden, zoals de befaamde imams Abu Hanifa, Malik, Shafi'i, Hanbal, Bukhari en Muslim en de reacties daarop, zult u leren wat de discussies waren en wat dit heeft betekent voor de allereerste vorming van het soennitische richting. 

8) Geschiedenis van het islamitisch recht en de rechtscholen 

Het islamitisch recht speelt een belangrijke rol in het dagelijkse leven van een moslim. Weten wat toegestaan (halal) en niet toegestaan (haram) is biedt niet alleen een houvast, maar het kan ook beschermen tegen het begaan van verkeerde handelingen. In de eerste eeuwen van de Islam gaven geleerden het islamitisch rechtssysteem zijn elementaire vorm. Hoe is het islamitisch recht ontwikkeld en wie hebben de rechtsprincipes en methodes bepaald? U leert in dit boeiende onderdeel wat de factoren waren die hebben geleid tot het vormgeven van het recht, hoe bepaalde rechtscholen (madhhabs) zijn ontstaan en zijn ondergegaan en wat de gespannen discussie is over taqlid (het volgen van één bepaalde school) en waarom er meningsverschillen (ikhtilaf) zijn betreffende de regelgeving.

9) Ontwikkeling van de religieuze wetenschappen: Koran, tafsier, soennah en hadith 

Dit is een onderdeel die gedurende de studie aan bod komt, tussen al de andere onderdelen door. Het richt zich op de twee primaire bronnen van de Islam. U leert onder andere over de geschiedenis vd Koran, het ontstaan van de eerste scholen van tafsier (interpretatie), de invloed daarvan op regionale geleerden, het ontstaan van het Koranisch schrift, de toetsing op betrouwbaarheid van religieuze informatie, de optekening van de soennah en het effect daarvan op het juridisch denken. U leert ook over de rol die politiek en oorlogen hebben gespeeld in de totstandkoming van de religieuze wetenschappen. Er wordt ook aandacht geschonken aan de rol van vrouwelijke geleerden en hoe hun positie en maatschappelijke betrokkenheid steeds meer naar de achtergrond werd gedrukt. 

10) Confrontatie met het westen: van traditionalisme naar de opkomst van de politieke Islam 

De moslimwereld heeft in de afgelopen 150 jaar ingrijpende veranderingen ondergaan. Sinds de middeleeuwen kreeg het westen steeds meer invloed op de moslimwereld, welke uiteindelijk resulteerde in koloniale bezetting. Het koloniale bestuur had zijn effect op de lokale politiek, het onderwijs en de rechtspraak. De religieuze geleerden waren de hoeders van het geloof, maar verder onbekendheid met het westen. Hun conservatisme en defensieve houding in reactie op de invloed van het westen, had als gevolg dat zij niet langer de nodige intellectuele leiderschap konden bieden en geleidelijk aan zagen zij hun positie afbrokkelen. Gesterkt door bewegingen die opriepen tot hervorming en politieke zelfbeschikking zagen geleerden in de wederopleving van de Islam een mogelijkheid om terug te winnen wat zij hadden verloren. Langs welke lijnen deze zelfbeschikking moest plaatsvinden zorgden echter voor de nodige conflicten binnen de moslimgemeenschap. Dit onderdeel geeft verheldering in de huidige situatie van de moslims wereldwijd, welke alleen is te begrijpen tegen de achtergrond van de verschillende politieke, socio-economische en culturele ontwikkelingen die in de afgelopen eeuw hebben plaatsgehad en de bewegingen die daarmee verbonden waren. U zult hierna het denken binnen de moslimgemeenschap veel beter begrijpen.

Onderdeel van de studie

Het Pad Van De Profeet Website Versie Met Logo